Als Boomstam Henk heb ik de afgelopen periode voor Breda Ontdekt! de Buurtbushcraft verzorgd. Aan de hand van verschillende bushcraft- of survivaltechnieken hebben we de natuur in de wijk ontdekt. Bruikbare planten, een waterfilter maken, survivalknopen om een stevige hut te kunnen bouwen en oriënteren met de natuur zijn enkele onderwerpen die aan bod komen. Oriënteren met de natuur heb ik in het najaar van 2022 ook al eens beschreven in Natuur rond het Markdal. En deze keer neem ik de kinderen mee naar het van Sonsbeeckpark in Breda waar de Aa of Weerijs langs stroomt. Dat andere riviertje waar Breda zijn naam aan te danken heeft. Met een paar meiden lopen we van school langs de Aa of Weerijs naar het van Sonsbeeck. Ondertussen vertel ik ze iets over windrichtingen, ‘gekamde’ bomen en de stand van de zon. Ook vraag ik ze of ze wel eens een magneet hebben gezien of vastgehouden. Natuurlijk hebben ze allemaal wel eens met een koelkastmagneetje gespeeld. Die blijft ook plakken op de kachel of de tafelpoot! We zijn bij het bruggetje beland en ik moet even wat materiaal klaarzetten. De meiden helpen me graag en vragen zich af wat ik toch met dat touw en de emmer ga doen.

We hebben straks water nodig en dat gaan we hier uit de vijver halen. Ik bind het touw aan de emmer vast en het andere uiteinde aan de brugleuning. Zo weet ik zeker dat we de emmer niet kwijtraken. Ondertussen snuffelt een van de dames al in het tasje en ziet de kleine bakjes en de kurkjes. Ze roept me erbij en vraagt wat we daar mee gaan doen. Kom er allemaal maar even bij dan leg ik het uit. Ik vertel ze dat de aarde een grote magneet is met een noordpool en een zuidpool. Die namen zijn niet zomaar gekozen. En omdat de aarde zo’n grote magneet is, gaan magnetische metalen staafjes altijd in dezelfde richting staan. Daarmee wijzen ze dus een Noord-Zuidlijn aan, zoals een kompas! En kijk; hier heb ik een paar naaldjes en magneetjes. Als je het magneetje een keer of vijftig rustig langs de naald strijkt, wordt de naald magnetisch. Als je dat naaldje dan op een stukje kurk op het water legt dan zul je zien dat hij draait totdat de punt naar het noorden of zuiden wijst. Met enige terughoudendheid wordt deze magie beluisterd. Eerst zien dan geloven, zie ik in de ogen terug. Dus we gaan aan de slag. Haal maar eens water uit de sloot en vul je eigen bakje met water. Iedere dame krijgt een naald en een magneetje. Daar staan ze hardop tellend de naalden te magnetiseren. De eerste naaldjes worden op de kurk gedropt en vallen in het water. Weg magnetisme. En weer opnieuw; een… twee… drie… Nu een stuk voorzichtiger wordt het naaldje op het kurkje gelegd.

Vol verwachting en verbazing zien ze het naaldje langzaamaan draaien en als hij ietsjes doorschiet weer terugdraaien tot hij stilligt. De mijne doet het meester! Roept de eerste. En vlak daarna volgen de andere meiden. De mijne ook! Links en rechts valt er ook nog een naaldje in het water en wordt er weer opnieuw geprobeerd. Het magneetje blijkt erg interessant. Het lijkt wel toverkracht. Een van de dames heeft twee magneetjes te pakken en fopt haar klasgenootjes. Ze laat een magneetje met ‘haar toverkracht’ schokkend over het werkblad lopen. Natuurlijk hebben de andere het gauw door. Dat doe je met een magneetje in je andere hand! Twee andere meiden hebben het water halen ontdekt. Ze gooien omstebeurt de emmer in het water, hijsen hem op, zetten de emmer op de rand van de brugleuning. Drie… twee… een… Eentje duwt de emmer van de rand en met een plons spettert het water vanuit de vijver alle kanten op. Gierende pret van de spetters op de broek. Het wordt alweer tijd om terug te lopen. Ik laat de meiden nog even met hun waterpret en ruim de andere spullen weer op. Met z’n allen nog een laatste grote plons en dan gaan we. Met glinsterende pretoogjes word ik nog beslopen en nat gespetterd. Lachend lopen we weer terug naar school.

Boomstam Henk, NatuurWijzer, IVN-gids Mark & Donge

Markandalletjes

• Bijna midzomernacht! Wat een uitbundig voorjaar! Met gelukkige vlaggen en tassen van de toekomst aan de gevels.
• In Chaam en Galder Veel jonge Steenuiltjes, Oehoe’s, Ooievaars, en nog meer. Ook goed muizenjaar, is dat de relatie?  
• Langste dag, met veel zon! Kans op smaragd blauwe weide- en (nog zeldzamere) bosbeekjuffers bij water.. Bosbeekjuffer helemaal blauw, weidebeek met witte schouder.

  

     
• Breda maakt plan voor minder zwerfvuil. Aanzet voor meer. Dankzij voortdurende acties van nmv Markkant, zwerfvuilopruimers, Ron Bekker, etc. Te land en te water. Gemeentes pak de plastic ‘Nurdles-bolletjes’ aan. Boetes voor Kader Richtlijn Water dreigt met boetes in december 2027. Eerst de demonstratieve Big Jump op 12 juli. 15u.    
• Terrazza Italiana. Creatieve natuurbeleving van onze zuidelijke vrienden. Vrijdag 19 juni. 17u30-23u. Vallei van het Merkske. Kolonie 41. Wortel (B). ‘Krukkenavond in Italiaanse sfeer’. Ten bate van de nieuwe grensnatuur van ‘De Laars’. Natuurpunt Markvallei.
• Midzomerochtend stadsexcursie Moerenlooppad. 21 juni. 7-10u. Stadsvogelgids Willem Veenhuizen. Langs Groene beek Zone verrassende Haagse Beemnden. Oevers, vochtige bermen, moerasvegetatie, houtsingels, hazelaars, etc. én vogels! Start: kruising Noortberghmoeren-Louwersdonk. Graag aanmelden @: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..
• Stadsplantenwandeling. Zondagmiddag 21 juni. 13u30-15u30. Belcrum, meest soortenrijke wijk. Vroegere Belcrumbos met Speelhuis slot van Maurits. Op een heuvel met konijnen, dus Konijnenberg! Thema: wijk met de meeste soorten. Oude muurtjes met muurvaren, muurleeuwenbek, robertskruid, gele helmbloem, Mozes-in-het-biezen-mandje uit USA, klein liefdegras, slaapkamergeluk en tripmadam. Verrassende binnenstads natuur! Aanmelden via IVN Mark&Donge.
• Zondagmiddag midzomerwandeling. Thema ‘ontdek, wat mag er van ons zelf?’. Wat mag er groeien, bloeien, en er helemaal zijn? Gratis met gids. 14-17u. Vallei van het Merkske (Klapekster). Kolonie 41. Wortel (B). Natuurpunt Markvallei.
• Groencafé. Altijd inspirerend. Woensdagavond 24 juni. 19u30-22u. Experts over afval, bioplastics, hergebruik. Circulariteit, praktische tips. Brandpunt, Reigerstraat 16, Breda. Natuur- milieuvereniging Markkant.
• Vijf dagen! Zero Waste Festival. 24-28 juni. Veel activiteiten op Wolfslaar! Wandeltoer zero waste, hergebruik kleding, meubilair, kiemgroenten, warmoezerij, bloemknikkers, enz, enz. Zie overvloedige programma: @ zerowastefestival.nl/breda/.

  

Joop van Riet – natuurgids IVN Mark&Donge

En toen was het ineens weer juni! Alle zomervogels zijn nu binnen, inclusief de laterikken zoals bosrietzanger en spotvogel. Er is nu dus kans om het volledige palet zomergasten waar te nemen, hoewel sommige lastig te vinden zijn, zoals de kwartel. Andere zijn grotendeels verdwenen uit Breda en West-Brabant, zoals de zomertortel. Het laatste exemplaar dat ik daarvan in Breda waarnam zat bij de Frankenthalerstraat en heeft waarschijnlijk een paar jaar achtereen tevergeefs zitten roepen om een partner. Na de voltooiing van de busremise is hij niet meer waargenomen.

Heel jammer. Jammer voor de soort, maar ook jammer voor het geluidslandschap. Dat is misschien een beetje een gek woord, maar het is het samenspel van klanken dat je om je heen hoort (als je tenminste geen koptelefoon ophebt). Verschillende plekken en verschillende seizoenen hebben ook verschillende geluidslandschappen. En het getortel van de zomertortel (what’s in a name?) hoorde wat mij betreft bij het luie geluid van een laat en warm voorjaar of vroege zomer. Wielewalen horen daar ook bij. Als je iets naar het zuiden afzakt, bijvoorbeeld naar de Loirevallei, dan hoor je beide vogelsoorten nog volop: een geluid dat vroeger ook hier te horen moet zijn geweest.

Ons huidige geluidslandschap is weliswaar veranderd door het verdwijnen van soorten, maar er zijn ook interessante nieuwkomers. Een soms wel heel opdringerige vertegenwoordiger van die laatste groep is de cetti’s zanger. Die is de laatste jaren enorm in aantal toegenomen en je kunt hem zo’n beetje overal langs het water horen, als er maar wat riet of dicht struikgewas staat. De zang van de cetti’s zou ik niet direct als zeer melodieus karakteriseren, maar het is in ieder geval wel hard. Echt missen kun je hem niet. Ik schrijf ‘hem’, want bij deze soort is het bijna uitsluitend het mannetje dat die explosieve klanken produceert. De vrouwtjes zingen ook wel, maar zachter. Vroeger gingen we er trouwens standaard vanuit dat alleen mannetjesvogels zingen, maar bij ongeveer 70% van de soorten doen de vrouwtjes dat ook. Dat u het maar weet!

Wat betreft overvloedige vogelzang en een vol geluidslandschap heb ik dit jaar een prachtbelevenis gehad. Begin mei was ik rond 5 uur ’s ochtends in het Mastbos, lang voordat de zondagse wandelaars en hardlopers arriveerden. Het geluid van zanglijsters was bijna oorverdovend. Het was niet gemakkelijk om tussen hun geïmproviseer, het zingen van de tjiftjafs en de melancholische merels nog andere vogelsoorten te horen. Het kostte wat tijd, maar toen wenden mijn oren aan het overrompelende geluid en hoorde ik andere soorten: fitis, boomkruiper en, heel in de verte, een bosuil. En toen, onverwacht, een fluiter.

Die storm van geluid, waarin je met je oren van alles kunt vinden als je de tijd en aandacht neemt, vind ik fantastisch om mee te maken. Als er dan geen snelweg doorheen klinkt, of hard-pratende mountainbikers, dan is het helemaal een feestje. Maar, zoals gezegd, voor je het weet is het juni en dan steken veel vogels hun energie al wat minder in zang en wat meer in het leggen en uitbroeden van hun eieren en het voeren van hun kuikens. En dan wordt het geluidslandschap dunner en komen er kleine piepjes bij van nestjongen. Die zijn een stuk lastiger op naam te brengen. Omdat ikzelf beter op geluid dan op gezicht vogels ontdek, is dan de mooiste tijd van het vogels kijken alweer een beetje voorbij. Het begin van de stilte na de storm. Die stilte is in juli en augustus vaak nog dieper, maar dan breekt de volgende fase weer aan en verheug ik me alweer op de trektijd: een nieuwe herfst, een nieuw geluid!

Leo Nagelkerke, West-Brabantse Vogelwerkgroep

Markandalletjes

• Mooie schoongeregende luchten, wisselvallig zomerweer, grondwaterpeil kan verder stijgen en dagen lengen tot langste dag.
• OEHOE, is juichkreet! Want het is niet langer een geheim. Er zijn twee jonge Oehoe’s uit het ei gekropen bij de kerktoren van Chaam! Eentje viel uit het nest in de oude pastorietuin. De Chaamse oer-vogelaars Johan Schaerlaeckens en Wim Cornelissen werden er snel bij betrokken. Conclusie ‘laat maar zitten, hopelijk komen de ouders op zijn bedelroep af om te voeren’. En zo gebeurde het, gelukkig. Totdat … de tuineigenaar op zijn nachtcamera ook een rovende steenmarter zag scharrelen! Wat te doen? Zou gevaarlijk kunnen zijn. Ook voor de steenmarter, want ook Oehoe’s staan hun mannetje! Toch maar aan de natuur over gelaten.  En het gaat goed met het jong. Fladdert zelfs wel agressief en ondankbaar naar zijn gastheer! Op zich een goed teken, want andere jongen hechten zich aan het eerste wezen dat ze zien, zelfs als het een mens is. We beseffen het niet maar we maken iets unieks mee. In 1997 werd voor het eerst weer de in NL  uitgestorven Oehoe in de mergelgroeve bij Maastricht gezien. Na wat eerdere geheime waarnemingen in Chaamse- en Mastbos is die nu definitief gevestigd in onze eigen achtertuin! Voor de Oehoe hoeven we niet meer naar zuid-Limburg. Jammer…

  

• Geluidslandschap: hoorde de onopvallende Boomkruiper vanuit de achtertuin. Dankzij de (gratis) vogelgeluiden app Merlin Bird. Wat een handigheid! Zoals Cruijff zou zeggen “as je het weet, dan zie je het’.
• Witte Rapunzel is één van de drie hele zeldzame planten in het Ulvenhoutse Bos. Bepalend voor de natuurwaarde. Wandelend in Wolfslaar wordt je verrast door volop Witte Rapunzels langs het wandelpad.  Dankzij spontaan beheer. Gelukkig vrij om te wandelen, ook met hond aan de lijn. Op een steenworp van het afgesloten Rapunzelgebied in Ulvenhoutse Bos.
• Natuurtuin Oranjepolder. Inloop werk- en doe ochtend. Snoeien, zagen, knotten, harken, zeisen, koffie en bijpraten! Zaterdag 13 juni. 9-12u. Domeinweg 9. Oosterhout. Voorkeur fiets. IVN Mark&Donge.
• Rijen Ruikt. In geuren en kleuren. Cultureel evenement. Bezichtiging privé tuinen. Zondag 14 juni. 10-17u. Informatiekraam IVN Mark&Donge. Met zintuigprikkelingen. Egelopvang van Hedgehog Haven uit Rijen. Wilhelminastraat 42. Rijen. IVN Mark&Donge.  
• Spreeuwen in Breda. Lezing. Raymond van Breemen, Piet van Iersel. Sociaal groepsgedrag. meesterlijke imitaties, prachtige verenkleed, gezamenlijke vliegshows, slaapplaatsen, poepen en piepen. En overlast met zijn 4000? De casus Buffelstraat wordt besproken. Maandag 15 juni. 20-22u. Kievitslaar. Rijsbergseweg 354. Graag aanmelden (gratis). WestBrabantse Vogelwerkgroep. 

Joop van Riet – natuurgids IVN Mark&Donge

Wat ik zou doen als ik een eikenboom was?

Dan zou ik graag een “dicht bij huis” soort willen zijn. Niet zo’n Amerikaanse; die is me wat te gladjes op de schors, de takken zijn me te rechtlijnig en dat grote blad met spitse punten doet me te veel denken aan wel “een blad voor de mond” moeten houden. En de vrucht, die eikel, die vind ik ook te groot. Niet alles wat uit de USA aan komt waaien kan mij bekoren. Nee, doe mij maar een zomereik. Met een ruwe en grillige schors. Dan kunnen er allerlei mossen op groeien en ik hou wel van wat huidbegroeiing; niet te veel. Ook met mijn grillig gevormde takken kan ik een prachtig silhouet vormen in alle seizoenen en zeg nou zelf; het oog wil ook wat toch? Mijn bladeren zijn afgerond en mooi lobvormig. Ze bieden samen met mijn takken, schors en wortels onderdak aan tal van andere wezens. Ik voel me ook het meeste thuis in een gemeenschap, waar je wat voor elkaar overhebt en dat met honderden andere wezens. Mijn eikels zitten prima op een steeltje en hebben de ruimte. Ik vind het wel jammer dat ik pas na zo’n 30 jaar vruchtbaar ben.

Ik sta graag stevig mijn ding te doen en dan vind ik het fijn dat mijn wortelende basis net zo groot is als wat ik boven de grond laat zien. En, als zomereik ben ik blij met alle seizoenen. Nu in deze zomerse lente geniet ik van het licht, kan ik flink wat suikers aanmaken en drink ik graag wat water, het liefst uit een gezonde bodem. Af en toe een flinke plens over me heen en ik zie er weer fris uit.

Tip voor de mens: Kijk me deze periode maar eens goed aan, geef me een knuffel of omarm me met meerderen. Kom effe schuilen in de schaduw of bij een bui, maar niet als het onweert hé. En zie je zo’n sliert rupsen op me lopen, kom dan later in het jaar weer eens goed kijken. Groene groet.

Jos Brouwers (‘debuut’) - nmvMarkkant - IVN natuurgids io Tilburg

Overleven in de hitte: Mama ooievaar weet hoe het moet !

Op het dak van onze werkschuur, pal boven de pannen, zit Mama Ooievaar. Ze zit er al weken. In weer en wind. Anderhalve week geleden zat ze er nat en verwaaid te zijn. Nu zit ze in de felle zon. Daar zit ze niet meer alleen. Vorige week zagen we ineens een kopje boven de nestrand uitpiepen. Hé, er zijn jongen! Om de dieren niet te verstoren, kunnen we alleen vanaf beneden toekijken. Vanaf de grond telden we eerst 2 jonge ooievaars, gisteren telden we er 3. In de verzengende hitte, met hun snavels wijd open. 32 graden op de grond, maar hoe warm is het op dat dak? Het dashboard van de auto geeft 32 graden aan. We vragen ons af hoe warm het wel niet op dat dak is. Geen schaduw, alleen af en toe een zuchtje wind. Hoe houdt moeders haar jongen koel? Extreme hitte is voor ooievaars niet vreemd. Immers, het grootste deel van de populatie overwintert in Afrika. Soms aan de rand van de Sahara. We hoeven jullie niet te vertellen hoe warm het daar kan zijn.

Hoe blijf je koel bij zulke temperaturen? 1e) Snavel open, poten in het water. Ooievaars verliezen warmte door hun snavel wijd open te sperren. Daarnaast houden ze hun poten koel door in het water te gaan staan. Dat is slim, maar voor mama ooievaar op het dak niet mogelijk. Wat kan ze nog meer doen? Je poten onderpoepen: vies maar effectief. 2e) “urohydrosis”. Een sjiek woord voor je poten onderpoepen. De waterige poep onttrekt warmte aan de poten. En als de ontlasting is verdampt, blijft een witte laag over die de zon weerkaatst. (Leuk detail: de achterdeur van onze werkschuur wordt steeds minder gebruikt, nu papa en mama het terras als hun wc gebruiken). 3e) Vleugels als parasol. Mama gebruikt haar vleugels als parasol. Daar kun je als kind lekker onder schuilen. Nu ze klein zijn, passen ze alle drie prima onder moeders vleugels. (al is er nu toch eentje gestikt in een graspol).

En wij mensen dan? Mama Ooievaar weet het al generaties lang: zoek de schaduw op, houd je voeten koel en gebruik wat je hebt. Wij kunnen een voorbeeld aan haar nemen. Draag luchtige, lichte kleding die de zon weerkaatst. Houd je polsen en nek koel met water, daar zitten de bloedvaten dicht onder de huid. Zet ramen en gordijnen overdag dicht, open ze pas als de buitentemperatuur zakt, bij voorkeur vroeg in de ochtend of na zonsondergang. Zoek de schaduw op in het heetst van de dag, bij voorkeur bij bomen of water. Drink regelmatig, ook als je geen dorst hebt - tegen de tijd dat je dorst voelt, ben je al licht uitgedroogd. En zorg voor elkaar: ouderen, kleine kinderen en dieren zijn extra kwetsbaar bij hitte. Mama Ooievaar spreidt haar vleugels om haar jongen te beschermen. Wij kunnen dat ook - op onze eigen manier.

boswachters SBB - Albert Goorden & Egbert Eilander

Markandalletjes

• ‘Wortels in Breda’ zelfsoogsttuinderij (geen scrabble woord), is meer dan een voedseltuin. Ria Lambregts wist daar de prachtige Koninginnepage te fotograferen! Een plaatje vol goed nieuws! Ook al start nu de ‘juni dip’ voor vlinders.

  

• Avondwandeling Seterse Bergen. Vrijdagavond, 21u30-23u30. Nachtelijke geluiden in duisternis van het bos, stuifduinen, heidevelden en Seterse Bossen. Nachtdieren worden actief, zoals egels, vleermuizen, nachtvlinders, loopmuizen, uilen en de bijzonderste Nachtzwaluw met een herkenbaar ratelende roep! 
  Overdag onherkenbaar gecamoufleerd, slapend op takken. Voor de nachtelijke vergunning vraagt Natuurmonumenten een bijdrage van 5 euro p.p. Graag ter plekke. Aanmelden via website IVN Mark&Donge.
• Zwart Goor wandeling (Merksplas). Zondag 7 juni. 14-16u30. Nieuwe wandeletappe van Natuurpunt Markvallei. Verjongd natuurgebied met heidevelden, bossen, dreven, stille vijvers en artistieke betonnen kunstwerken. Start om 14u. Bij Kapel van het Geheul. Merksplas (B), Geheul 6. Gratis. Natuurpunt Markvallei.
• Fietstocht Nachtzwaluw van WestBrabantse Vogelwerkgroep door veel belangstelling volgeboekt. Over drie weken Nachtzwaluw excursie van IVN Dintel en Marklanden.
• In Galder zijn drie jonge Steenuiltjes vakkundig door Martin van Leest geringd. Nestkast was al 22 jaar leeg gebleven! De aanhouders Mathijssen winnen! In totaal op drie plekken in zuidelijk Markdal tien jonge uilskuikens! Wat een luxe!  

  

Joop van Riet – natuurgids IVN Mark&Donge

Ik kijk voorlopig terug op dit droge voorjaar/zomer 2026 van de natuur. De uitzonderlijke droogte bracht sommige kwetsbare natuurgebieden flink in de problemen. De heidestruiken verdorden zelfs ook en kregen geen bloemen. Dat had zijn weerslag op de insecten en vlinders, er was en ze vonden haast geen nectar.

Kieskeurige vogels hebben duidelijk hun voorkeur voor bepaalde bessen. Ze beginnen met de krenten uit de pap te halen, zodat er in het seizoen niet zoveel meer te kiezen valt. In de herfst en winter zijn bessen een welkome bron van  energie en voedingstoffen. Dan staan onder meer meidoorn en lijsterbes op het menu. Sommige vogels eten (zogenaamde vruchteneters) bij voorbeeld  een rozenbottel in zijn geheel op, andere  plukken de zaadjes eruit. Weer anderen  zijn dol op de harde pitten van steenvruchten als  de sleedoorn. Vogels hebben de vruchten dus nodig voor hun levensonderhoud en die afhankelijkheid is wederzijds. Bij het eten van bessen verspreiden de vogels namelijk onbedoeld de zaden die in de bessen zitten. Wat vogels hier eten en niet verteren, poepen ze immers een eind verderop weer uit. (vandaar de bijnaam ‘pittenpoepers’)

Eind april hoorde ik voor het eerst de koekoek in natuurgebied Wouwerbeek in Bavel. De roep van de koekoek kent iedereen van deze bijzondere en wat schuwe vogel. Maar ik heb hem niet gezien; ik hoop hem alsnog te spotten. In deze periode was het al erg warm en flinke rukwinden en met ruim 25 graden daardoor was het ook erg droog met weinig water in sloten en poelen. Door hitte en sterke wind zijn er op vele plaatsen grote heidebranden ontstaan, zoals op en door de militairen op oefeningenterrein de Oorschots heide. Met rookwolken tot over Bavel. Maar ook waren er verschillende stortbuien met onweer- bliksem en heel veel regen water.

Er is erg veel vervuild slootwater. Vervuild water blijkt een hardnekkig probleem. Stikstof, watervervuiling, droogte, natuurverval zijn grote problemen waar het provinciebestuur in Noord Brabant een oplossing voor zoekt. En dat gaat veel minder vlot dan gehoopt. Er is bijna geen plek in Brabant te vinden waar het water niet vervuild is. In het grondwater zitten vrijwel overal schadelijke stoffen van  bestrijdingsmiddelen. Rivieren, beken en sloten zijn in veel gevallen te vies door stikstof en fosfor, met kunstmest als een van de boosdoeners. Het is door de vervuilingen zeer onwaarschijnlijk dat Brabant eind 2027 kan voldoen aan strengere regelgeving.

De boomkikker komt voor in een groot deel van Europa, en is de enige soort uit de familie van de boomkikkers, die voorkomt in Nederland en België. De kikker leeft op open zon beschenen plekken. Met dicht begroeide struiken, o.a bramen en andere soorten vochtige struiken. Het is een boombewonersoort,  die zich ophoudt tussen de gebladerte. Het voedsel bestaat uit verschillende ongewervelden zoals insecten en de kikker heeft nog al veel vijanden zoals vogels en zoogdieren. Het mannetje boomkikker kwaakt het hardst! Een echte blaaskaak. !!!!!! En er waren vier jonge uivertjes in het ooievaarsnest Wouwerbeek in Bavel!

Ad van de Laar - IVN natuurgids Mark&Donge

Markandalletjes

• Bij bloeiende bramsstruiken heerloijk gezoem en gegons van witkonthommels, wespen en zweefvliegen. Allemaal gratis bevruchters. Markdal kleurt opdrassige plekken geel van de Ratelaars, die over twee maanden het geheim van hun naam laten horen. Grotere verspreiding door wandelaars die droge laarzenpaden dachten te vinden. Mis poes!
• Sulkerpad laat nog een nieuw koeienras zien. Rood-wit met mooie grote hoorns. Met ter plekke determinatie via internet blijkt dit het Oost-Vlaamse Wit-Rode-rund te zijn. En komt uit de Denderstreek van Aalst en uiteraard Dendermonde. Het is net zoals de ‘hollandse’ MRIJ (MaasRijnIJssel) koeien een dubbeldoel koe. Dus geschikt voor zowel melk als vleesproductie. Zoals zo’n 100 jaar terug bij keuterboeren gewoon was. Maar door de Frisian-Holsteiner industrie koeien zijn ze nu zeldzaam. Maar brengen kleur in het Markdal. Als grensgeval, maar dat zijn we hier toch allemaal?
• Martin van Leest van WestBrabantse Vogelwerkgroep kan zijn geluk niet op! Na jarenlange teruggang nu ineens drie nesten met jonge steenuiltjes, samen zo’n tiental. Worden binnenkort geringd. Kunnen we ze blijven volgen… Sommige kasten waren al 22 jaar leeg. Allemaal in zuidelijk deel van het Markdal. Dus welkome grensgevallen! Bij Veerle’s Wortels in Breda zijn ook nestkasten geplaatst!
• Landschapswandeling Putven-Ossengoor in Chaamse Bos uit voorzorg met ‘Hitte Plan’ ingekort. In schaduwrijk bos geanimeerde tocht. Volop vogels te horen. En de meikever liet zich showen! Levendige groep die zelf ook veel informatie gaf.
• Broskens-Merkske. Lunchwandeling. Flora en Fauna rond het moeras. Zondag 31 mei. 9u-15u. Beekdalreservaat in gezamenlijk Vlaams en Brabants beheer. Als meanderende grens gered van kanalisering! Steeds afwisselender en natuurlijker, ook dankzij kwelwater. Verondieping is nog de wens. Veel vogels, vlinders, libellen. Aanmelden via website IVN Mark&Donge. 

Joop van Riet – natuurgids IVN Mark&Donge