Het is en was voor ons een bijzondere, zeer warme zomerse juli dagen periode 2026. Soms met 40 graden, dus enkele dagen, nachten slecht geslapen, getranspireerd en veel water gedronken. Het water in Wouwerbeek en Markdal was daar heel duidelijk zichtbaar en goed op peil hoogte!
Het was anders als anders, alles bleef grasgroen en er was soms veel regenwater! Maar ook massale extra groei van verschillende planten en vruchten door het vele regenwater en warmte in de grond, wat me erg verbaasde. Dit jaar hebben we onze tuinen en landbouwgronden niet hoeven te besproeien, er was zeer regelmatig erg veel regenwater en plassen en sloten traden vaak buiten hun oevers. Daardoor groeide langs de oevers hele gele vlakken van de zelfde plantensoort het Jakobs-kruiskruid. In juli en augustus waren er ongeveer 1 meter hoog opgeschoten bloeiende planten van. Één plant kan in ongestoorde toestand wel tienduizend zaden voortbrengen.
Zij worden gedragen door hun zilvergrijze pluis, men noemt dit grijsaard en wordt naar alle windstreken vervoerd. Jakobs-kruiskruid bevat giftige stoffen, van rundvee is bekend dat regelmatig nuttigen van deze planten tot een ernstigste leverkwaal kan leiden, die soms de dood tot gevolg heeft. Sommige kleine zoogdieren, zoals konijnen eten het kruiskruid zonder schadelijke gevolgen. Dit geldt ook voor de rupsen van de Sint-Jakobs vlinder die de planten in zijn geheel kaal vreten. Al vele jaren zijn deze Zebra rupsen ook in grote aantallen aanwezig. Op hun bloemen zijn vele insecten, bijen, hommels en zelfs vlinders aanwezig.
In Nederland maken de composieten dan ook niet voor niets ongeveer een vijfde deel van de totale bloeiende flora uit. Dus als je deze zomer nog een geelzwarte rups tegen komt , kijk dan niet alleen naar wat hij nu is maar wat hij nog kan worden. Na weken van eten groeien en vervellen verschijnt uiteindelijk de fraaie Sint Jacobsvlinder. Een klein wonder dat zich ieder jaar opnieuw voltrekt in onze bermen en natuurgebieden. En misschien schuilt daarin ook wel een les voor iedereen die van geel en zwart houdt, een minder seizoen hoeft niet het einde er van te zijn…..
Het Boerenwormkruid kan tot een stevige struikachtige, dicht bebladerde plant uitgroeien en een rijke en langdurige bloei geven van gele knoopjes die in dichte schermvormige pluimen bijeen staan. De platte “hoofdjes” bezitten geen straal of lint bloemen, de mooie regelmatig geveerde bladeren zijn kenmerkend voor de soort. Wanneer je een blad tussen vinger en duim wrijft blijft de aromatische geur urenlang merkbaar. Boerenwormkruid komt ook in heel Nederland voor op droge zandige grond die niet al te onvruchtbaar is. Ook aan de lijsterbesboom zag ik heel veel vuurrode vruchten aan deze bomen en struiken. Heeft het toch te maken met het vele water en de warmte? Er zijn veel gele soorten in bermen en ook erg veel kleurige bloemen in heel het gebied van Mark en Wouwerbeek. In de oude grote eiken langs Bolberg trippelen ook weer de eikenprocessierupsen in groten getale. De beleving van begroeiing is ook hier heel bijzonder.
Ad van der Laar – natuurgids IVN Mark&Donge
Markandalletjes
- Volop schapenwolken, wisselende zon en schaduw, gewoon zoals een zomer. Daar huppelt geen wolf door …
- Een echt muizenjaar. Daar zijn roofvogels en zeker de uilen blij mee. Van groot tot klein draaien ze van die kleine diertjes bergen uilenballen! En hun jongen groeien er goed van!
- Grensgeval. Aan de Strijbeeksebeek en bij de Vlaamse Markweg. Oude boerderij met al lang niet meer gebruikte varkensstallen. Ingeklemd tussen de meanders van de beek, Rustiek, landelijk en natuurlijk. Bij gemeente Hoogstraten ligt nu een aanvraag om daar een bedrijf met loods van (600 m2, hoogte bijna 10 m) te vestigen. Past niet op een ecologische oever. Vlaams Natuurpunt Markvallei slaat alarm en vraagt steun aan ‘ollandse buren. NL noordoever is ecologische zone en valt onder de 250 m stikstofzone van kabinet Jetten en minister Jamie van Essen voor kwetsbare natuur en water. De aanvraag is van NL loonbedrijf uit Strijbeek. Elk grensgeval - zoals dit - vraagt om afstemming tussen twee landen. Want elke beek leeft pas bij twee natuurlijke oevers! We gaan het zien.
Vier wieken van parende Weidebeekjuffers. Foto: Ria Lambregts - Natuurwandeling. Aa of Weerijs. Zondagavond. 26 juli 19u-21u.Thema: natuur langs de beek. Na vroegere rechttrekking nu weer landschappelijker, met meanders en ruimte voor water. Zaartbos (tegenover Sprint) en Trippelenberg ontwikkelen zich als natuurlijk oerwoud en beboste donk via Staatsbosbeheer. Aanmelden via IVN Mark&Donge.
- Natuurtuin IVN Oranjepolder zondagmiddag open. 13-16u. Kikkerpoelen. Vleermuizenkelder. Ontdektuin voor klein en groot. Speurtochten met IVN gids. Kom bij voorkeur per fiets, dan vervuil je niets. Domeinweg 9. Oosterhout.
Joop van Riet – natuurgids IVN Mark&Donge