Blikvangers en Blinde vlekken

Het Bredase ‘Durf’ is het bestuursakkoord 2026-2030 van het nieuwe college van VVD, PRO en D66. Durf zou kunnen gaan over een toekomst in tijden van Klimaatverandering. Dat die steeds belangrijker wordt konden we met een nachtje ‘donder en bliksem’ nog eens beleven, zelfs zonder zingende Guus Meeuwis. Maar gewoon door de kracht van de natuur die zijn opgekropte energie kwijt moest! Maar zover gaat het bestuursakkoord niet. Wel zijn er echte blikvangers, maar ook blinde vlekken.

De echte blikvanger is het doortrekken van de Nieuwe Mark naar de Singels. Het gaat om de combinatie van water, natuur, verkoeling en recreatieve natuurbeleving. Daarvoor wordt doorgepakt. Net als een eerder besluit om de nieuwe haven tot voorbij de ‘Trappekes’ te verlengen. Nu geeft dat daar ’s avonds al een prachtig verlicht stadsbeeld om trots op te zijn. Dat moet in 2030 ook voor de Nieuwe Mark door Seligpark zo zijn, De vele miljoenen zijn daarvoor al begroot om in 2030 er van te kunnen genieten.

Er zijn nog wel wat ‘blinde vlekjes’ zoals schoon water en een duurzaam vaarbeleid. Zaken die bij het vorige College bleven liggen. Over stil (elektrisch) varen en het inrichten van de Stadsmark als Ecologische verbinding werd men het niet eens. De EVZ ambitie is prachtig om de combinatie van topnatuur met Bevers, Otters en recreatieve natuurbeleving tot stand te brengen. Daarmee kan Breda toonaangevend zijn. 
En de natuur met Otters komt snel, het dna van ottersporen wordt al geregeld in het zuidelijke Markdal ontdekt. De plannen voor ‘otterhotels’ langs de stadsmark als rust- en schuilplaats voor overdag kunnen niet snel genoeg aangelegd worden. Er zijn waarschijnlijk meer Otters dan we denken. Want pas als er te veel indringers in hun gebied komen gaan ze zichtbare (poep) markeringen uitzetten! Vertelden de Vlaamse experts in een gezamenlijk EU project aan natuurgidsen.

Met de Nieuwe Mark verbinding zou het waterpeil in de singels met vier centimeter dalen.  Voor de Singels als monument is dat ongewenst. Maar de slimme ontwerpers bedachten dat door de aanleg van brede ondiepe vooroevers (die ideaal zijn voor Otters) de waterstand en stroomsterkte op peil gehouden worden! Zo geeft de Nieuwe Mark als doorlopende blauw- groene verbinding veel ‘bijvangst’, zoals een aantrekkelijke koele binnenstad, waterberging, schoner water, nieuwe natuur, wandel, zit en vaar mogelijkheden om elkaar te ontmoeten en te genieten. Dat willen we graag beleven in 2030!

Een andere blikvanger is het 4 jaar uitstel bedrijventerrein Ritmeester fase 2 in ‘t Hout. GroenLinks (nu PRO) met Lieke van Son bepleitte dat al lang. Dat is een verstandig begin, maar die jaren onzekerheid voor de plaatselijke boer om om te schakelen naar biologische landbouw is nog veel te lang. Nu het begin er is, dan maar even definitief doorpakken?

Een andere blikvanger is zeker dat de drie partijen het woningbouw doel willen verhogen. Van de nu gerealiseerde 6000 naar 7000, met veel groen, water en natuur, vooral in ’t Zoet. Maar is het een blind vlekje om waar het spannend wordt het vastgestelde Groenkompas los te laten? Juist dan is richtinggevend houvast noodzaak!

Een andere Blinde Vlek is Steenakker-noord dat volgezet moet worden als bedrijventerrein. 10.000 jaar geleden was dit de aller eerste woonplek voor de prehistorische Bredanaars, gevolgd door Romeinen, Middel-, Gouden en wij als 21e eeuwers! Waarom geen natuur- en cultuurhistorisch park op deze onbekende en nog onbeminde plek? Dat zou het ontstaan van het grootstedelijke contour van Breda in perspectief plaatsen. En een springplank zijn voor de Groene Gordel, die van de Haagse Beemden via het groen van Overbos, Bieloop, de Rith naar ’t Hout loopt. Het stukje Steenakker-noord is klein en versnipperd, en kost alleen maar geld schreef de vorige wethouder al. De nieuwe wethouder beheert ook de financiën, dus een mooie bezuinigingsoptie?

Nog meer ‘blinde vlekken’, denk aan stikstof en Ulvenhoutse Bos. Maar die hoeven niet genoemd te worden, die komen vanzelf in discussie bij de gemeenteraad! De drie collegepartijen verloren elk een zetel. Dus komt er meer ruimte voor discussie. Ook voor Breda Beslist en het CDA die niet in het college mochten. Goed voor de besluitvorming want ‘zonder wrijving geen glans!’ is een gezonde natuurwet.

Markandalletjes

• Gewoon zomer, zonnig, soms een bui, lekkere temperatuur, jonge vogels vliegen uit. Wel een Oranje depressie..  
• Oeverzwaluwen fladderen happy! Waterschap besloot voortaan geschikte meanderwanden jaarlijks te schonen van begroeiing, want ze nestelen alleen in kale wanden met vrij uitzicht op mogelijke roofdieren. Beheer van de wanden is in handen van het waterschap. Zodoende hakte DB-lid Karin van den Berg (WN) de knoop door om zo de biodiversiteit in het Markdal te bevorderen! Zouden ze weer luid kwetterend 200 nesten uitgraven, zoals destijds bij de aanleg van de Ulvenhoutse meander? Dank Waterschap!
• Moestuin van Joke Oomen is kraamkamer van Koninginnepages. Op haar venkel komen de rupsen uit. In haar vlinderkastje, groeien en verpoppen ze zich tot uiteindelijk de prachtige Koninginnepage! Dankzij een leven met venkel in de Gilzerwouwervallei!

  

• Steenmarter onthoofdde steenuiltjes in Galder. Natuur is geen mietje! Dit jaar gelukkig heel wat jongen uitgevlogen.   
• Vogelwerkgroep Lage Vuchtpolder meldt “jonge ‘grutjes’ die groot aan het groeien zijn!”, Na jarenlange maatregelen voor natte natuur, een hoopvol succes! Op een vrijwilligers dag van de gemeente kwam er al - toevallig - een vlucht van twintig ‘utto’s, utto’s’ over! Contactpersoon van de enthousiaste nieuwe groep is Ineke Breukers. Ze zagen al jonge tureluurtjes, scholeksters en veel jonge kieviten met groeiende kuif! Patrijzenbescherming gaat van start, gemeente legt patrijzensingels aan.
• Natuurwandeling Tuin van Toon Thielen. Vier ha traditionele bloemen- en plantenkwekerij omgevormd naar spontane natuur. Zonder bestrijdingsmiddelen, maar met waterpoelen, kruidenrijk grasland en inspiratie van Toon. Natuurbeleving ten top! Zaterdagmiddag 4 juli. 13u. Aanmelden website IVN Mark&Donge.   
• Toch nog een Nachtzwaluwen avond. Zaterdag 4 juli. 21-23u30. Na tien jaar beheer Natuurpunt Markvallei in het vroegere strikt ‘private Smisselbergenbos van Voortman’ nu de kans om ratelende  Nachtzwaluwen te horen, soms een Houtsnip? Vrijwilligers hebben heidestroken aangelegd, dat werkt! Start: Parking van Den Rooy aan de Ulicotenseweg.

Joop van Riet – natuurgids IVN Mark&Donge